Als zelfstandige is het belangrijk om tijdig na te denken over je pensioen. Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen ligt doorgaans lager dan dat van loontrekkenden, en het VAPZ (Vrij Aanvullend Pensioen voor Zelfstandigen, ook bekend als PLCI of FSPSE) is een van de meest fiscaal voordelige manieren om dat verschil op te vangen.
Jouw wettelijk (verplicht) pensioen werkt als volgt:
Dit wordt elk kwartaal betaald via jouw sociale bijdragen.
Je moet minstens 30 jaar als zelfstandige bijdragen om van dit pensioen te kunnen genieten.
Het bedrag dat je ontvangt hangt af van jouw inkomsten en dus van hoeveel je via sociale bijdragen hebt bijgedragen.
De wettelijke pensioenleeftijd ligt sinds 2025 op 66 jaar en stijgt naar 67 jaar vanaf 2030. Vervroegd op pensioen gaan blijft mogelijk vanaf 61 jaar (bij een loopbaan van 43 jaar) of 63 jaar (bij een loopbaan van 42 jaar).
Nieuw vanaf 2026: pensioenbonus en -malus
Sinds de pensioenhervorming van 2026 (gestemd op 28 mei 2026) bestaat er ook een bonus en malus op je wettelijk pensioen:
Pensioenbonus: werk je door na je wettelijke pensioenleeftijd? Dan bouw je vanaf 1 januari 2026 een bonus op, uitbetaald zodra je ten vroegste vanaf 1 januari 2027 met pensioen gaat.
Pensioenmalus: ga je vanaf 1 januari 2027 vervroegd op pensioen zonder aan de vereiste loopbaanvoorwaarde te voldoen, dan wordt je pensioenbedrag verminderd.
Het percentage hangt af van je geboortejaar: 0% (°1960 of vroeger), 2% (°1961-1965), 4% (°1966-1974), 5% (°1975 of later).
Dit artikel biedt algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal advies. Vraag het bij twijfel aan je belastingcoach.
In dit artikel lees je ook wat het VAPZ precies is, welke fiscale voordelen het biedt, wie er recht op heeft en hoe je bijdragen automatisch worden verwerkt in Accountable.
Wat is het VAPZ?
Het VAPZ is een pensioenverzekering speciaal ontworpen voor zelfstandigen. Door jaarlijks een premie te storten, bouw je een aanvullend pensioenkapitaal op. Dit kapitaal komt bovenop je wettelijk pensioen en biedt je financiële extra's op je oude dag.
Wat zijn de fiscale voordelen van het VAPZ?
Een van de grootste troeven van het VAPZ zijn de fiscale voordelen:
100% fiscaal aftrekbaar: De gestorte premies zijn volledig aftrekbaar als beroepskost, wat resulteert in een lagere personenbelasting.
Lagere sociale bijdragen: Doordat je netto belastbaar inkomen daalt, betaal je ook minder sociale bijdragen.
Afhankelijk van je inkomen kan het totale fiscale voordeel oplopen tot wel 64% van de gestorte premie. Dit betekent dat je een aanzienlijk deel van je inleg indirect terugverdient via belastingbesparingen en lagere sociale bijdragen.
Hoeveel kun je storten in 2025?
Voor het jaar 2025 gelden de volgende maximumbedragen:
Gewoon VAPZ: Je mag tot 8,17% van je netto belastbaar beroepsinkomen storten, met een maximum van €4.000,44.
Sociaal VAPZ: Je mag tot 9,40% van je netto belastbaar beroepsinkomen storten, met een maximum van €4.602,71.
Het sociaal VAPZ biedt extra waarborgen, zoals een uitkering bij arbeidsongeschiktheid, en vereist dat minstens 10% van de premie naar solidariteitswaarborgen gaat.
Goed om te weten:
De regering kondigde eind april 2026 een verhoging van deze percentages aan: gewoon VAPZ van 8,17% naar 8,50% (max. ca. €4.251,39) en sociaal VAPZ van 9,40% naar 9,78% (max. ca. €4.891,60).
Deze wijziging moet nog dit jaar gestemd en gepubliceerd worden.
Stort je nu al bij?
Dan reken je voorlopig nog met de percentages hierboven, na publicatie in het Belgisch Staatsblad kan je het verschil met terugwerkende kracht bijstorten.
We werken dit artikel bij zodra de wet definitief is.
Wie kan een VAPZ afsluiten?
Het VAPZ is toegankelijk voor:
Zelfstandigen in hoofdberoep
Zelfstandigen in bijberoep die sociale bijdragen betalen gelijk aan die van een hoofdberoeper
Meewerkende echtgenoten in het maxistatuut
📌 Let op: starters in bijberoep kunnen pas na drie jaar deelnemen aan een VAPZ.
Op til:
Er ligt ook een voorstel klaar om het VAPZ open te stellen voor zelfstandigen in bijberoep die minstens sociale bijdragen betalen op een beroepsinkomen van €1.922,16 (drempel 2026), dus zonder dat je evenveel moet bijdragen als een hoofdberoeper. Ook dit voorstel moet nog gestemd worden. We passen deze voorwaarden aan zodra de wet definitief is.
Het VAPZ is eenvoudig op te zetten, fiscaal voordelig en een van de weinige producten waarmee je als zelfstandige slim kunt sparen voor later.
Hoe werkt het in Accountable?
Hier zie je hoe het VAPZ en je sociale bijdragen automatisch worden verwerkt in Accountable.
1. Voor jouw sociale bijdragen
Deze worden ondergebracht in de categorie 'Sociale bijdragen'.
Er is geen btw op sociale bijdragen.
De bedragen worden automatisch afgetrokken van je belastbaar inkomen voor de berekening van je personenbelasting.
2 manieren om deze bedragen makkelijk terug te vinden:
Ga naar Belastingen > Aangifte in de Personenbelasting > 5. Winsten & Verliezen
Ga naar 'Exporteer gegevens' > Winst- en Verliesrekening
2. Voor jouw VAPZ
Deze worden ondergebracht in de categorie 'Belastingen & Verzekeringen' > VAPZ.
Er is geen btw op deze uitgaven.
De bedragen worden automatisch afgetrokken van je belastbaar inkomen voor de berekening van je personenbelasting.
2 manieren om deze bedragen makkelijk terug te vinden:
Ga naar Belastingen > Aangifte in de Personenbelasting > 5. Winsten & Verliezen
Ga naar 'Exporteer gegevens' > Winst- en Verliesrekening
Voorbeeld: VAPZ bij een winst van €25.000
Stel: je bent zelfstandige in hoofdberoep en je hebt een netto belastbaar inkomen (na aftrek van kosten) van €25.000.
Je mag tot 8,17% van je inkomen (met een maximum van €4.000,44 in 2025) inbrengen:
€25.000 x 8,17% = €2.042,50
Dit bedrag mag je volledig aftrekken als beroepskost, wat leidt tot een lager belastbaar inkomen en lagere sociale bijdragen.
Belangrijkste punten
Het wettelijk pensioen voor zelfstandigen ligt doorgaans lager dan voor loontrekkenden, waardoor aanvullend sparen belangrijk is.
VAPZ-premies zijn 100% aftrekbaar als beroepskost en verlagen ook je sociale bijdragen, voor een gecombineerd voordeel van tot 64%.
In 2025 kun je tot 8,17% (gewoon VAPZ) of 9,40% (sociaal VAPZ) van je netto belastbaar inkomen storten.
In Accountable worden VAPZ-betalingen als uitgaven geregistreerd en automatisch afgetrokken van je belastbaar inkomen.
Heb je nog vragen? Chat met ons of stuur een e-mail naar support@accountable.eu, we helpen je graag verder.