Elk jaar moet je een aangifte personenbelasting (PB) indienen. Die aangifte kan afzonderlijk of gezamenlijk zijn.
In België variëren de fiscale regels naargelang je gezinssituatie: of je op 1 januari van het aanslagjaar alleenstaand, gehuwd of wettelijk samenwonend bent.
Begrijpen wanneer en hoe je een gezamenlijke aangifte moet indienen, is essentieel om fouten te vermijden en je fiscaliteit te optimaliseren.
Dit artikel biedt algemene informatie en is geen persoonlijk fiscaal advies. Vraag het bij twijfel aan je belastingcoach.
1. Wie kan een gezamenlijke aangifte indienen?
👫 Als je gehuwd bent:
Je huwelijk vond plaats vóór 1 januari → je moet een gezamenlijke aangifte indienen.
Je huwelijk vond plaats na 1 januari → je dient dat jaar nog afzonderlijk aangifte te doen, en vanaf het volgende jaar samen.
🏡 Als je wettelijk samenwonend bent:
Je was al wettelijk samenwonend vóór 1 januari → je aangifte zal gezamenlijk zijn.
Je bent wettelijk gaan samenwonen na 1 januari → dat jaar doe je afzonderlijk aangifte, en vanaf het volgende jaar samen.
❌ Feitelijk samenwonenden:
Feitelijk samenwonenden hoeven zich administratief niet te registreren en hebben geen wettelijke verplichtingen tegenover elkaar.
Zelfs na meerdere jaren samen is een gezamenlijke aangifte niet mogelijk.
🧭 Belangrijk om te onthouden:
✅ Het is je burgerlijke staat op 1 januari van het aanslagjaar (het jaar waarin je aangifte indient en belast wordt) die bepaalt of je aangifte gezamenlijk of afzonderlijk zal zijn.
💡 Alleen gehuwde koppels of wettelijk samenwonenden kunnen een gezamenlijke aangifte indienen.
⏰ 1 januari is een feestdag → voorzie voldoende tijd voor je administratieve stappen.
📊 Overzichtstabel volgens je situatie:
💬 Meest voorkomende gevallen:
👫 Je bent... | 📅 Je situatie op 1 januari | 📄 Type aangifte | ✅ Wat je moet doen |
• Vrijgezel | Maakt niet uit | Individueel | Doe alleen aangifte. |
• Gehuwd | Gehuwd vóór 1 januari | Gezamenlijk | Eén gezamenlijke aangifte voor het koppel. |
• Gehuwd | Gehuwd na 1 januari | Apart | Iedereen vult zijn eigen aangifte in. |
• Wettelijk samenwonend | Wettelijke samenwoning vóór 1 januari | Gezamenlijk | Je wordt gelijkgesteld met een gehuwd koppel. |
• Wettelijk samenwonend | Wettelijke samenwoning na 1 januari | Apart | Iedereen vult zijn eigen aangifte in. |
• Feitelijk samenwonend | Maakt niet uit | Individueel | Geen gezamenlijke aangifte mogelijk. |
📌 Bijzondere gevallen:
📌 Situatie | 📄 Type aangifte | ℹ️ Nuttig detail |
• Echtscheiding of scheiding van tafel en bed | Gezamenlijk (jaar van de uitspraak) | Behalve als je al gescheiden was op 1 januari. |
• Echtscheiding of scheiding van tafel en bed | Apart (volgend jaar) | Iedereen doet afzonderlijk aangifte. |
• Overlijden van de echtgeno(o)t(e) | Gezamenlijk (jaar van het overlijden) | De aangifte geldt voor het hele jaar. |
• Weduwe / weduwnaar | Individueel (volgend jaar) | Je doet aangifte als alleenstaande. |
2. De voordelen van een gezamenlijke aangifte:
2.1. Het huwelijksquotiënt:
Wanneer je een gezamenlijke belastingaangifte indient, kun je profiteren van een specifiek voordeel: het huwelijksquotiënt.
Het huwelijksquotiënt
Het huwelijksquotiënt is een fiscaal mechanisme waarmee een getrouwd stel of wettelijk samenwonenden een deel van het inkomen van de ene partner naar de andere kan overdragen om zo hun totale belastingdruk te verlagen.
💡 Tip: Het huwelijksquotiënt is vooral interessant wanneer er een groot verschil in inkomen tussen de partners bestaat.
In een paar woorden:
Als de ene partner weinig of geen inkomen heeft en de andere veel, kan tot 30% van het gezamenlijke netto beroepsinkomen worden toegeschreven aan degene die weinig of geen beroepsinkomen heeft.
💡 Dit mechanisme is van toepassing: |
|
|
|
|
|
Voor meer info over het statuut van de meewerkende echtgenoot, raadpleeg:Alles wat je moet weten over het statuut van de meewerkende echtgenoot |
Dit maakt het mogelijk om de belastingschijven beter te benutten en dus minder belasting in totaal te betalen.
Een concreet voorbeeld:
Partner 1 verdient €45.000 belastbaar inkomen en partner 2 verdient €0 belastbaar inkomen.
Getrouwd stel + partner 2 verdient minder dan 30% van het gezamenlijke inkomen → het huwelijksquotiënt kan dus worden toegepast.
Mogelijke overdracht: 30% van het inkomen van partner 1, met een maximum van €13.460 (want er kan niet meer dan dit worden overgedragen).
Inkomen na overdracht naar de tweede partner:
Partner 1: €31.540 (€45.000 - €13.460)
Partner 2: €13.460 (€0 + €13.460)
Resultaat: het koppel betaalt minder belasting omdat ze in lagere belastingschijven vallen dan bij een normale verdeling.
Te weten met Accountable ℹ️
Met Accountable wordt alleen het gedeelte van de aangifte dat betrekking heeft op het inkomen van de zelfstandige (gedeelte 2) voor je voorbereid.
Gedeelte 1 moet afzonderlijk worden ingevuld door de niet-zelfstandige partner.
👉 Om de gezamenlijke belastingaangifte geldig te maken en te kunnen indienen, moeten beide delen (het deel van de zelfstandige en dat van de partner) volledig ingevuld zijn en in één keer worden ingediend via Tax-on-web.
Bij het invullen van een gezamenlijke aangifte worden de gegevens van de oudere persoon in de linkerkolom ingevuld, terwijl de gegevens van de jongere persoon in de rechterkolom komen.
Belangrijkste punten
Je burgerlijke staat op 1 januari van het aanslagjaar bepaalt of je aangifte gezamenlijk of afzonderlijk is.
Alleen gehuwde koppels en wettelijk samenwonenden kunnen een gezamenlijke aangifte indienen. Feitelijk samenwonenden kunnen dat niet.
Ben je gehuwd of wettelijk gaan samenwonen ná 1 januari, dan doe je dat jaar nog afzonderlijk aangifte en vanaf het volgende jaar samen.
Het huwelijksquotiënt wordt automatisch toegepast bij een gezamenlijke aangifte en kan de totale belastingdruk verlagen wanneer er een groot inkomensverschil is tussen partners.
Met Accountable wordt enkel gedeelte 2 (het zelfstandigengedeelte) voorbereid. Beide delen moeten samen worden ingediend via Tax-on-web.
Heb je nog vragen? Chat met ons of stuur een e-mail naar support@accountable.eu, we helpen je graag verder.